Learned Optimism

How to Change Your Mind and Your Life

Martin Seligman (1990)

Meer informatie: Amazon

Optimistisch zijn kent vele voordelen:

  • optimistische mensen voelen zich beter (zijn gelukkiger)
  • optimistische mensen hebben meer succes, zowel op het werk, als op school, als met sport (ze geven minder makkelijk op bij tegenslagen)
  • optimistische mensen zijn beter bestand tegen depressies (pessimisme daarentegen maakt mensen vatbaar voor depressies)
  • optimistische mensen hebben een betere gezondheid (beter immuunsysteem)
  • optimistische mensen leven langer

De eerste helft van het boek gaat over deze voordelen van optimisme en verwijst daarbij naar het vele wetenschappelijke onderzoek dat hier naar is gedaan.

De tweede helft van het boek bevat het echte goede nieuws: Je kunt jezelf een optimistischer houding aanleren en het legt uit hoe dat te doen. En dan gaat het niet over optimisme dat geen voeling meer heeft met de realiteit, maar over een optimisme dat rekening houdt met de realiteit. Het zijn eerder vaak de echte pessimisten die de realiteit uit het oog verliezen. Zij interpreteren een gebeurtenis vaak te pessimistisch, zonder te kijken naar de positieve aspecten en de mogelijkheden. En hun pessimistische kijk op de zaak wordt vervolgens een "self-fulfilling prophecy"...

Hoe je jezelf een optimistischer houding kunt aanleren? In een notedop werkt dat als volgt: Hoe we ons voelen hangt niet direct af van een gebeurtenis, maar van hoe we een gebeurtenis interpreteren. Een eenvoudig voorbeeld uit het boek:

Gebeurtenis: Je beste vriend heeft je niet teruggebeld.

Mogelijke interpretatie: Hij vindt mij niet belangrijk genoeg om terug te bellen.

Gevolg van die interpretatie: Je voelt je depressief.

Zelfde gebeurtenis, alternatieve interpretatie: Hij is nog niet thuis geweest of hij heeft het waarschijnlijk erg druk. Hij zal me wel bellen zodra hij daar gelegenheid voor heeft.

Gevolg van de alternatieve interpretatie: Je voelt je er niet slecht over.

Eenzelfde gebeurtenis kan dus hele andere gevolgen hebben, afhankelijk van hoe je de gebeurtenis interpreteert. En als je een pessimistische interpretatie hebt van een gebeurtenis, dan kun je met jezelf in discussie gaan om te zien of zo'n pessimistische verklaring wel gerechtvaardigd is. Bijvoorbeeld door jezelf af te vragen welk bewijs er eigenlijk is voor die pessimistische verklaring, en of er geen optimistischer verklaringen zijn die evengoed of zelfs beter mogelijk zijn. Het boek bevat volop voorbeelden hiervan en van andere manieren om tot een optimistischer interpretatie te komen.

Tot slot nog de opzienbarende resultaten van een onderzoek over optimisme, dat gedaan is nadat dit boek is uitgegeven en dus ook niet in het boek beschreven is. Het onderzoek staat bekend als de 'nonnen studie'.  De onderzoekers hebben van een groep nonnen korte autobiografiën bestudeerd die ze lang geleden rond hun 22ste geschreven hebben. Ze hebben gekeken naar hoe optimistisch deze autobiografiën waren. Ze hebben daar een tekst-analyse methode voor, die onder andere kijkt naar hoe vaak positieve emoties genoemd worden. Vervolgens hebben ze de nonnen in vier groepen verdeeld, een kwart met de minst optimistische autobiografiën, een kwart met de meest optimistische autobiografiën en twee kwarten daar tussen in. Vervolgens hebben ze gekeken naar hoe lang de nonnen leven. Dit zijn de resultaten:

  • op 85-jarige leeftijd: 90% van het kwart meest optimistische nonnen leeft nog tegenover 34% van het kwart minst optimistische nonnen
  • op 94-jarige leeftijd: 54% van het kwart meest optimistische nonnen leeft nog tegenover 11% van het kwart minst optimistische nonnen

Ik vind dit sterke verband tussen een enkele korte autobiografie op jonge leeftijd geschreven en hoe oud een non wordt, indrukwekkend.

Word een optimist!

©  2 0 0 7 - 2 0 0 8    G e r b e n    S o e p e n b e r g